Ukulele koncertowe to fantastyczny wybór dla osób, które opanowały już podstawy gry na ukulele sopranowym lub od razu chcą zacząć swoją przygodę z nieco większym instrumentem. Jego rozmiar oferuje większy komfort gry, lepsze brzmienie i więcej przestrzeni na palce na podstrunnicy. Jako wieloletni miłośnik i czynny muzyk ukulele, wiem, że wybór pierwszego (lub kolejnego) instrumentu może być przytłaczający. Dlatego podzielę się z Tobą kluczowymi aspektami, na które warto zwrócić uwagę, aby dokonać świadomego zakupu.
Koncertowe ukulele, często określane jako 'concert’, jest o około 5-7 cm dłuższe od sopranowego, co przekłada się na dłuższą menzurę (odległość między siodełkiem a mostkiem). Ta różnica, choć wydaje się niewielka, ma znaczący wpływ na intonację i rezonans instrumentu. Jest to idealny kompromis między mobilnością ukulele sopranowego a bogactwem dźwięku ukulele tenorowego czy barytonowego. Właśnie dlatego tak wielu gitarzystów przenosi się na ten rozmiar, doceniając jego wszechstronność i wygodę.
Decydując się na konkretny model, warto zastanowić się nad kilkoma kluczowymi elementami. Przede wszystkim materiał, z którego wykonane jest ukulele, ma ogromny wpływ na jego brzmienie i wygląd. Następnie, rodzaj progów i ich rozmieszczenie, jakość kluczy oraz ogólne wykonanie instrumentu. Nie zapominajmy również o budżecie, który często dyktuje nam dostępne opcje, ale pamiętajmy, że nawet w niższych przedziałach cenowych można znaleźć instrumenty, które świetnie brzmią i są wygodne w grze.
Materiały konstrukcyjne ukulele koncertowego
Drewno to serce każdego instrumentu strunowego, a ukulele koncertowe nie jest wyjątkiem. Wybór odpowiedniego gatunku drewna decyduje o charakterze brzmienia, jego głośności, sustainie (długości wybrzmienia nuty) i ogólnej barwie dźwięku. Producenci często stosują różne rodzaje drewna do budowy pudła rezonansowego (top, boki i tył) oraz gryfu. Zrozumienie tych różnic pozwoli Ci lepiej dopasować instrument do własnych preferencji muzycznych.
Najczęściej spotykane drewno na top (wierzchnią płytę) ukulele to laminowany lub lity mahoń. Mahoń oferuje ciepłe, okrągłe brzmienie z dobrym balansem między niskimi i wysokimi tonami. Jest to bardzo uniwersalny wybór. Alternatywnie, top może być wykonany z litycego świerku, który daje jaśniejsze, głośniejsze i bardziej selektywne brzmienie, doskonale sprawdzając się w grze solowej i wymagającej dynamiki. Dla miłośników jasnego, perlistego dźwięku doskonałym wyborem będzie koa, tradycyjny materiał hawajski, choć zazwyczaj droższy.
Boki i tył ukulele koncertowego najczęściej wykonuje się z mahonii, która dopełnia ciepłe brzmienie topu mahoniowego. Czasem można spotkać instrumenty z palisandru, który dodaje głębi, bogactwa harmonicznego i lekko podkreśla wysokie tony. W tańszych modelach często stosuje się lipę lub olchę, które oferują przyzwoite brzmienie, choć zazwyczaj mniej złożone niż droższe gatunki drewna.
Gryf zazwyczaj wykonuje się z mahonii lub klonu. Oba są stabilne i wytrzymałe, a różnice w brzmieniu są mniej drastyczne niż w przypadku pudła rezonansowego. Podstrunnica i mostek to zazwyczaj palisander lub heban. Te twarde drewna zapewniają płynną grę i dobrą transmisję wibracji strun. Warto zawsze sprawdzać, czy producent podaje informacje o użytych materiałach, ponieważ to one w dużej mierze kształtują charakter brzmienia.
Kluczowe cechy dobrego ukulele koncertowego
Poza materiałem, istnieje szereg innych cech, które decydują o jakości i grywalności ukulele koncertowego. Zwrócenie uwagi na te detale pozwoli Ci uniknąć frustracji i cieszyć się grą od pierwszego dnia. Dobrze wykonane ukulele to takie, które nie tylko pięknie brzmi, ale również łatwo się na nim gra i długo pozostaje w idealnym stroju.
Podstrunnica ukulele koncertowego jest szersza i dłuższa niż w sopranowym, co jest jej główną zaletą. Zwróć uwagę na liczbę progów; standardowo jest ich od 15 do 19. Wygoda gry zależy od tego, jak komfortowo czujesz się z odstępami między progami i jak łatwo jest Ci dociskać struny. Dobrej jakości progi powinny być gładkie na krawędziach, aby nie kaleczyć palców.
Kolejnym ważnym elementem są klucze. W ukulele koncertowym najlepszym wyborem są klucze olejowe (mechaniczne). Są one precyzyjne, stabilne i znacznie ułatwiają strojenie oraz utrzymanie instrumentu w tonacji. Unikaj plastikowych kluczy, które często są niedokładne i szybko się rozstrajają. Zwróć uwagę na płynność ich działania – nie powinny stawiać zbyt dużego oporu ani obracać się zbyt luźno.
Siodełko i mostek powinny być wykonane z twardego materiału, takiego jak kość lub TUSQ (syntetyczny materiał imitujący kość). Zapewniają one lepsze przenoszenie wibracji strun na pudło rezonansowe, co przekłada się na lepszy sustain i głośność. Tanie ukulele często mają plastikowe siodełko i mostek, które mogą ograniczać potencjał brzmieniowy instrumentu.
Nie zapomnij o wykończeniu. Lakier powinien być równomiernie nałożony, bez smug czy niedociągnięć. Otwory rezonansowe powinny być czyste, a krawędzie instrumentu starannie wykończone. Nawet detale, takie jak osadzenie zaczepów na pasek, świadczą o dbałości producenta o jakość wykonania. Warto również sprawdzić, czy instrument jest dobrze zbalansowany – czy nie jest zbyt ciężki z jednej strony.
Przykładowe marki i modele ukulele koncertowych
Rynek ukulele koncertowych jest bogaty i oferuje instrumenty na każdą kieszeń i dla każdego poziomu zaawansowania. Wiedząc, czego szukasz, możesz zawęzić poszukiwania do marek, które cieszą się dobrą reputacją i oferują niezawodne instrumenty. Poniżej przedstawiam kilka przykładów marek, które konsekwentnie produkują dobrej jakości ukulele koncertowe, zarówno dla początkujących, jak i bardziej zaawansowanych graczy.
Dla początkujących i średniozaawansowanych graczy, doskonałym wyborem są instrumenty marki Kala. Ich serie takie jak KA-C (mahoń) czy KA-SEM (mahoń z cedrowym topem) oferują świetny stosunek jakości do ceny. Są one solidnie wykonane, mają przyjemne brzmienie i są bardzo popularne na całym świecie. Kolejną wartą uwagi marką jest Cordoba, znana z produkcji wysokiej jakości instrumentów. Ich modele z serii C1M lub Coco-CE (z wbudowanym przetwornikiem) są często polecane ze względu na piękny design i bogate brzmienie.
Jeśli szukasz czegoś z półki premium, warto przyjrzeć się ukulele marki Fender. Modele takie jak Fender Nohea czy Montecito oferują doskonałe materiały, wykończenie i brzmienie, które zadowoli nawet wymagających muzyków. Inne cenione marki, które oferują świetne ukulele koncertowe, to Lanikai, Ohana i Yamaha. Yamaha, choć znana głównie z instrumentów dętych i klawiszowych, produkuje również bardzo solidne i dobrze brzmiące ukulele, na przykład z serii CG.
Warto również zwrócić uwagę na ukulele wykonane z myślą o konkretnych potrzebach. Na przykład, wiele marek oferuje modele z wbudowanym przetwornikiem (oznaczone jako EQ lub CE), które pozwalają podłączyć instrument do wzmacniacza lub systemu nagłośnieniowego. Są one idealne dla muzyków, którzy chcą występować na scenie. Jeśli podróżujesz z ukulele, poszukaj modeli z wzmocnionym futerałem lub rozważ zakup dodatkowego, dobrej jakości pokrowca.
Pamiętaj, że najlepszym sposobem na wybór jest wypróbowanie instrumentu osobiście, jeśli to możliwe. Odwiedź sklep muzyczny, weź do ręki kilka modeli, zagraj kilka akordów. Zwróć uwagę na to, jak instrument leży w dłoniach, jak łatwo dociska się struny i jakie brzmienie Cię najbardziej satysfakcjonuje. To Twoje uszy i ręce powinny być ostatecznym sędzią.
