Ukulele koncertowe to świetny wybór dla osób, które już opanowały podstawy gry na ukulele sopranowym lub szukają instrumentu o bogatszym brzmieniu. Jego nieco większy rozmiar oferuje więcej przestrzeni na gryfie, co ułatwia granie bardziej skomplikowanych akordów i melodii.
Zanim jednak zdecydujesz się na konkretny model, warto przyjrzeć się kluczowym aspektom, które wpływają na jakość i komfort gry. Prawidłowy wybór ukulele koncertowego zapewni Ci wiele lat satysfakcji z muzykowania.
Kluczowe cechy ukulele koncertowego
Ukulele koncertowe, często określane jako „concert” w nomenklaturze anglojęzycznej, stanowi krok naprzód w stosunku do mniejszych ukulele sopranowych. Różnica w rozmiarze jest zauważalna – korpus jest dłuższy, a menzura (odległość od siodełka do mostka) jest większa. Przekłada się to bezpośrednio na kilka ważnych cech, które docenią zarówno początkujący, jak i bardziej zaawansowani gracze.
Większy rozmiar pudła rezonansowego przekłada się na głośniejsze i pełniejsze brzmienie. Dźwięk jest bardziej rezonujący, z lepszym basowym podtekstem i dłuższym wybrzmieniem nut. Jest to szczególnie ważne, gdy chcesz grać bardziej złożone utwory, solówki lub akompaniować wokalowi. Dłuższa menzura oznacza również większy rozstaw progów. Dla osób z większymi dłońmi lub tych, którzy odczuwają ścisk na ukulele sopranowym, ukulele koncertowe oferuje znacząco większy komfort gry. Palce mają więcej miejsca do swobodnego poruszania się po gryfie, co minimalizuje ryzyko przypadkowego tłumienia sąsiednich strun i ułatwia precyzyjne dociskanie progów.
Wybór materiału, z którego wykonane jest ukulele, ma ogromny wpływ na jego brzmienie i wygląd. Najpopularniejsze gatunki drewna stosowane w ukulele koncertowych to:
- Lita świerkowa płyta wierzchnia: Ceniony za jasne, wyraziste i dynamiczne brzmienie, które doskonale przenosi niuanse gry.
- Lity mahoń: Oferuje cieplejsze, bardziej okrągłe i zbalansowane brzmienie z dobrym sustainem.
- Lity klon: Charakteryzuje się jasnym, klarownym dźwiękiem z wyraźnymi górnymi pasmami, idealny do szybkiego i rytmicznego grania.
- Koa: Tradycyjnie hawajskie drewno, znane z pięknego, słodkiego i złożonego brzmienia, które rozwija się z wiekiem instrumentu.
Warto również zwrócić uwagę na rodzaj drewna użytego do budowy boków i tyłu instrumentu, ponieważ również wpływa on na ogólny charakter brzmienia. Zazwyczaj są one wykonane z mahoniu, sapeli lub palisandru, które uzupełniają charakter płyty wierzchniej.
Materiały i ich wpływ na brzmienie
Materiał, z którego wykonane jest ukulele, to jeden z najistotniejszych czynników wpływających na jego dźwięk, ale także na wygląd i cenę. W świecie ukulele koncertowych dominują drewniane konstrukcje, a jakość i rodzaj drewna mają kluczowe znaczenie.
Kiedy mówimy o „litym” drewnie, mamy na myśli, że cała płyta (wierzchnia, boczna lub tylna) jest wykonana z jednego kawałka wybranego gatunku. Instrumenty z litej płyty wierzchniej oferują zazwyczaj najlepsze brzmienie, ponieważ drewno może swobodnie wibrować, co przekłada się na bogatszy, głośniejszy i bardziej złożony dźwięk. Z czasem, gdy drewno „pracuje” i dojrzewa, brzmienie takiego instrumentu może się nawet poprawiać.
Na przeciwległym biegunie znajdują się ukulele laminowane. W tym przypadku poszczególne elementy instrumentu (np. płyta wierzchnia, boki, tył) są wykonane z cienkich warstw drewna sklejonych ze sobą. Ukulele laminowane są zazwyczaj tańsze, bardziej odporne na zmiany wilgotności i temperatury, ale ich brzmienie jest często mniej dynamiczne i mniej nasycone niż w przypadku instrumentów litych. Dla początkujących, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z ukulele, laminowane ukulele może być dobrym, budżetowym wyborem.
Najbardziej pożądane są instrumenty z litej płyty wierzchniej, a w idealnym świecie – z litego drewna na całej konstrukcji. Popularne gatunki drewna, które warto znać, to między innymi:
- Świerk: Często stosowany na płyty wierzchnie, znany z jasnego, klarownego i mocnego brzmienia, które doskonale nadaje się do akompaniamentu.
- Mahoń: Bardzo popularny materiał na całe ukulele, oferujący ciepłe, okrągłe brzmienie z wyraźnym środkiem pasma. Ma też piękny, naturalny wygląd.
- Klon: Zapewnia jasne, szkliste brzmienie z dobrym atakiem, często wybierany przez gitarzystów ze względu na jego podobieństwo do brzmienia klonowych gitar.
- Koa: Tradycyjnie hawajskie drewno, cenione za piękny, słodki i złożony ton, który z czasem się rozwija. Ukulele z koa są zazwyczaj droższe.
- Cedr: Podobnie jak świerk, cedr jest często stosowany na płyty wierzchnie. Oferuje cieplejsze brzmienie niż świerk, z dobrym balansem i bogactwem harmonicznych.
Ważne jest, aby pamiętać, że nie tylko gatunek drewna, ale także jego jakość, sposób obróbki i konstrukcja całego instrumentu mają wpływ na ostateczny dźwięk. Dobrze wykonane ukulele laminowane może brzmieć lepiej niż źle wykonane ukulele z litego drewna.
Rozmiar i komfort gry
Wybierając ukulele koncertowe, kluczowe jest, aby instrument był dopasowany do Twojego komfortu gry. Choć rozmiar koncertowy jest uniwersalny, warto zwrócić uwagę na kilka detali, które mogą wpłynąć na Twoje odczucia podczas grania.
Ukulele koncertowe ma zazwyczaj długość całkowitą około 61-63 cm, z menzurą (odległość między siodełkiem a mostkiem) wynoszącą około 38-40 cm. Jest to zauważalnie więcej niż w przypadku ukulele sopranowego, które ma menzurę około 34-35 cm. Ta dodatkowa przestrzeń jest odczuwalna przede wszystkim na gryfie.
Gryf ukulele koncertowego jest szerszy i dłuższy, co oznacza, że progi są od siebie bardziej oddalone. Dla osób z większymi dłońmi lub tych, którzy odczuwają ścisk na gryfie ukulele sopranowego, jest to ogromna ulga. Możliwość swobodniejszego poruszania palcami minimalizuje ryzyko przypadkowego tłumienia sąsiednich strun i ułatwia precyzyjne dociskanie progów, co jest niezwykle ważne przy graniu bardziej skomplikowanych akordów czy szybkich melodii.
Oprócz ogólnego rozmiaru, warto zwrócić uwagę na profil gryfu. Niektóre gryfy są cieńsze i bardziej zaokrąglone, inne grubsze i bardziej płaskie. Choć w ukulele jest to mniej zróżnicowane niż w gitarach, warto sprawdzić, który profil jest dla Ciebie najwygodniejszy. Warto również zwrócić uwagę na szerokość siodełka – to przy nim zaczyna się gryf i od jego szerokości zależy, jak daleko od siebie będą umieszczone skrajne struny.
Ważne jest również dopasowanie długości palców do rozmieszczenia progów. Jeśli Twoje palce są bardzo długie, dodatkowa przestrzeń na gryfie ukulele koncertowego będzie nieoceniona. Jeśli masz drobniejsze dłonie, możesz nadal czuć się komfortowo na ukulele tenorowym, które jest jeszcze większe, ale ukulele koncertowe zazwyczaj stanowi złoty środek dla większości osób poszukujących większego komfortu niż w sopranie.
Podczas zakupu, jeśli masz możliwość, warto wziąć instrument do ręki i wykonać kilka podstawowych chwytów akordowych. Sprawdź, czy Twoje palce nie kolidują ze sobą, czy możesz swobodnie dociskać struny i czy ogólne wrażenie jest komfortowe. Nawet najlepsze brzmienie nie wynagrodzi Ci dyskomfortu podczas gry.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
Decydując się na zakup ukulele koncertowego, warto podejść do tego procesu metodycznie, aby wybrać instrument, który będzie służył Ci najlepiej przez długi czas. Istnieje kilka kluczowych elementów, na które powinieneś zwrócić uwagę, aby mieć pewność, że dokonujesz dobrego wyboru.
Po pierwsze, jak już wspomniano, materiał, z którego wykonane jest ukulele. Idealnie, jeśli płyta wierzchnia jest wykonana z litego drewna (np. świerk, mahoń, cedr). To zapewni bogatsze i bardziej dynamiczne brzmienie. Jeśli budżet jest ograniczony, ukulele z laminatu również może być dobrym wyborem, ale warto postawić na lity materiał na płycie wierzchniej, jeśli to możliwe.
Po drugie, jakość wykonania. Obejrzyj instrument dokładnie pod kątem wszelkich wad fabrycznych. Sprawdź, czy:
- Lakier jest nałożony równomiernie, bez zacieków, pęcherzyków powietrza czy niedomalowanych miejsc.
- Progi są dobrze osadzone w podstrunnicy, bez ostrych krawędzi wystających po bokach.
- Klej nie jest widoczny w nadmiernych ilościach w miejscach łączeń drewna.
- Klucze działają płynnie i precyzyjnie, pozwalając na dokładne strojenie i utrzymywanie go.
Po trzecie, osprzęt. Struny, które są fabrycznie zamontowane, często nie są najwyższej jakości. Warto rozważyć ich wymianę na lepsze zaraz po zakupie. Naciągi z materiałów takich jak Aquila czy D’Addario są popularnym wyborem, który potrafi znacząco poprawić brzmienie instrumentu.
Po czwarte, strojenie i menzura. Upewnij się, że instrument dobrze trzyma strój. Niektóre tańsze ukulele mogą mieć problemy z utrzymaniem stroju, szczególnie po pierwszych kilku dniach użytkowania, gdy struny się „rozciągną”. Długość menzury powinna być zgodna ze standardami dla ukulele koncertowego (około 38-40 cm). Zbyt krótka lub zbyt długa menzura może wpływać na intonację instrumentu.
Po piąte, jeśli to możliwe, przetestuj instrument osobiście. Brzmienie jest subiektywne, a komfort gry jeszcze bardziej. To, co dla jednego gracza jest idealne, dla innego może być nieodpowiednie. Jeśli kupujesz online, czytaj recenzje innych użytkowników i wybieraj renomowanych producentów, którzy są znani z dobrej jakości swoich instrumentów w danym przedziale cenowym.
Wreszcie, nie zapomnij o akcesoriach. Do ukulele koncertowego warto dokupić pokrowiec, zapasowe struny, stroik (klipsowy lub aplikację na telefon) oraz ewentualnie pasek i kostki (choć większość ukulele gra się palcami).
Polecane marki i modele
Rynek ukulele koncertowych jest bogaty i oferuje instrumenty dla każdego budżetu i poziomu zaawansowania. Wybór konkretnej marki i modelu często zależy od indywidualnych preferencji brzmieniowych oraz oczekiwanego poziomu jakości. Oto kilka marek i serii, które cieszą się uznaniem wśród muzyków i są dobrym punktem wyjścia do poszukiwań.
Marka Kala jest jednym z liderów na rynku ukulele. W ich ofercie znajdziemy wiele świetnych modeli koncertowych, od budżetowych opcji z serii Makala, po instrumenty z litego drewna z serii KA i KMS, które oferują doskonałe brzmienie i jakość wykonania w rozsądnej cenie. Seria Kala Solid Mahogany to klasyka, która nigdy nie zawodzi.
Kolejną godną polecenia marką jest Ohana. Ukulele Ohana są często chwalone za doskonały stosunek jakości do ceny, a ich modele z serii CK (Concert) i BK (Baritone, ale często dostępne też w rozmiarze koncertowym) wyróżniają się pięknym brzmieniem i starannym wykonaniem. Szczególnie modele wykonane z litego drewna, takie jak CK-25 czy CK-35, są bardzo cenione.
Nie można zapomnieć o marce Cordoba, która słynie z produkcji wysokiej jakości gitar, ale również oferuje znakomite ukulele. Modele z serii 15 i 20 (np. 15CM, 20CM) to świetny wybór dla początkujących i średnio zaawansowanych graczy, oferujące ciepłe brzmienie mahoniu i solidne wykonanie.
Dla osób szukających instrumentów z bardziej tradycyjnym, hawajskim brzmieniem, warto przyjrzeć się ukulele marek takich jak Luna czy Lanikai. Oferują one często instrumenty o unikalnym designie i ciekawej charakterystyce brzmieniowej.
Warto również zwrócić uwagę na modele z litej płyty wierzchniej od producentów takich jak Fender czy Ibanez. Choć mogą być nieco droższe, często oferują one bardzo dobre brzmienie i są solidnie wykonane, co czyni je dobrym wyborem dla osób, które chcą zainwestować w instrument na dłużej.
Przy wyborze konkretnego modelu, zawsze warto sprawdzić, z jakiego drewna jest wykonany korpus i gryf, a także jakie są opinie innych użytkowników dotyczące brzmienia i komfortu gry. Niektóre modele mogą mieć szerszy gryf, co jest korzystne dla osób z większymi dłońmi.
